De blijde geboorte van een nieuw kind! De moeder puft nog na, maar is intens gelukkig. De vader heeft een brede grijns op zijn gezicht die er zelfs met een beitel niet vanaf gehaald kon worden. Na alle check-ups blijkt het kind volkomen gezond te zijn en wordt het in de armen van de ouders gelegd. De moeder neemt het kind in ontvangst en houdt het hoofd van het kindje met de hand stevig vast. “Pas ermee op!” zegt de dokter. Wat blijkt? Het bovenste deel van het hoofd van het kind is nog zo kwetsbaar als porselein.

Wie denkt dat een kind bij geboorte volledig “compleet” is, komt bedrogen uit. Ook na de geboorte moet een kind zich lichamelijk nog ontwikkelen. Organen zijn nog niet compleet gevormd, zoals de hersenen, maar ook de botten. De botten zijn nog grotendeels van kraakbeen en zijn pas tegen het achttiende jaar compleet Ook de schedel is nog niet dichtgegroeid.

De schedel
De schedel van de mens bestaat niet uit één stuk, maar uit meerdere stukken. Van bovenaf gezien heb je een plaat die het linker voorhoofd vormt en een plaat die het rechter voorhoofd vormt. Een plaat aan de achterkant vormt je achterhoofd en het bovenste gedeelte van je nek, en er zijn twee platen die de zijkant van de schedel vormen.
Naarmate men ouder wordt, groeit er tussen deze platen bindweefsel, dit bindweefsel trekt de platen keihard naar zich toe, waardoor de schedel een stevig geheel is, maar toch een heel klein beetje vervormbaar. Dat bindweefsel is dus eigenlijk een superlijm, maar dan door je lichaam gemaakt.

De schedel van een baby
Op het “kruispunt” van je voorhoofd en de twee platen aan de zijkant, zit bij baby’s een stuk bindweefsel dat nog naar bot omgezet moet worden. Dit noem je een fontanel. Omdat het geen bot is, is het ook niet zo stevig. Druk je er te hard op, dan kun je de schedel van het kind indrukken en zo de hersenen beschadigen!
Eigenlijk heb je twee fontanellen. Op het kruispunt van de zijkanten en de achterkant zit er ook eentje, maar deze is zo klein dat het amper gevoeld kan worden. De voorste fontanel voel je het eerste en het beste, deze wordt dus eigenlijk als dé fontanel gezien.
Het nut van de fontanel is dat het de hersenen ruimte gunt om te groeien. Meer dan 50% van het groeien van het hoofd gebeurt namelijk in het eerste levensjaar. De fontanel heeft zich in de meeste gevallen voor het tweede levensjaar van het kind volledig gesloten. Bij oudere mensen is het niet meer te herkennen.

Als de fontanel te vroeg sluit
Als de fontanel te vroeg sluit (craniosynostose), is dit helaas geen teken dat een kind lichamelijk voor loopt. De fontanel zal chirurgisch weer geopend moeten worden. Het moge duidelijk zijn dat dit moet omdat anders de hersenen niet voldoende ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Een van de gevolgen is verminderd zicht en een misvormd gezicht.

Als de fontanel te laat sluit
Als een fontanel zich te laat sluit kan dat het gevolg zijn van een ziekte. De meest voorkomende ziekten die dit veroorzaken zijn:

  • Vroegtijdige sluiting epifysaire schijven (Achondroplasie, zie ‘Hoe groeien mensen?’)
  • Aangeboren lage schildklierfunctie (Congenitale hypothyroidie)
  • Down syndroom
  • Te grote hersenen (Macrocephaly)

 
Steekwoorden die passen bij dit antwoord:

fontanel, schedel, bindweefsel, platen, stevig

Discussieer mee over dit antwoord


Er zijn inmiddels 24 reacties.
Toon reactie
Toon reactie
Op 30-03-2011 om 10:17 door
Janine
19 december 2007 is onze dochter op de leeftijd van 5,5 maand aan haar gesloten pijlnaad geopereerd in Rotterdam. Dit was hetzelfde als Pietro heeft, ook haar voorhoofd kwam naar voren. Een operatie was noodzakelijk omdat anders de druk van de hersenen teveel op zou lopen. De operatie heeft drie uur geduurd, ze heeft daarna de hele dag geslapen en op de dag van de operatie 's avonds alweer een fles gedronken. Na drie dagen mochten we naar huis. Natuurlijk is het voor ouders verschrikkelijk je kind te zien aan slangetjes en met verband om het hoofd maar wij zijn iedere dag blij dat we het hebben gedaan. Ze heeft in de dagen na de operatie nooit aangegeven enige pijn te hebben. Ze heeft nu een schedel die een klein beetje ovaler is dan "normaal" maar dat is iets wat wij wel zien maar een buitenstaander niet. maar ze is actief, loopt voor in haar ontwikkeling en ze ziet er gewoon uit. Wees er wel van bewust dat hoe eerder een operatie gedaan wordt hoe makkelijker de operatie is en hoe sneller de genezing gaat. Kijk ook een op de site van het Erasmus craniofaciaal. Ik hoop dat u wat heeft aan mijn verhaal.
Op 14-03-2011 om 08:29 door
Marleen Peirs
Beste thomas, Ik ben oma van Pietro, hij is vier maanden oud en zijn fontanel is dicht. De neuroloog laat voorlopig de keuze aan de ouders, al dan niet opereren, maar zijn voorhoofd stulpt uit naar voren en zullen zijn hersenen genoeg plaats krijgen. Naar ik verneem heb jij je destijds laten opereren, ben je hier tevreden over en heeft het gevolgen. Is het een zware operatie en is alles opgelost na de operatie of moet het blijvend gevolgd worden ?? Weegt het esthetisch effect op tegen de nadelen van een eventuele operatie ?? Graag uw bevindingen hierover
Toon reactie
Op 01-12-2009 om 16:52 door
claudia
Hallo Saina, elke operatie heeft risico's maar je hebt weinig keuze in dit geval! Mijn vriendin haar zoontje van 4 maanden zijn fontanel is ook al dicht en hem staat dus ook die operatie te wachten! Ik wens je heel veel sterkte met je dochtertje en laat je niet te bang maken door alle informatie op internet, de kinderarts zal je hierbij beter kunnen ondersteunen.
Op 03-09-2009 om 12:26 door
Saina
Hallo Mijn dochtertje is bijna 5 maanden oud en haar fontanel is bijna dicht.Ik ben verwijzen naar de kinderarts.als er operatie noding zou zijn dan is er iemand die met te vroege sluitende fontanel geopereerd is en is ze helemaal gezond nu. Heeft het operatie niet risico`s.
Op 16-08-2009 om 04:18 door
Thomas
Hallo iedereen.. Ik ben geboren met een dichtgegroeide fontanel. Hier heb ik voor een operatie gekregen toen ik 1.5 jaar was. mijn schedel groeide naar voren en als ik de operatie niet had gekregen zou ik er nu gehandicapt uitgezien hebben. mijn ogen zouden te dicht bij elkaar hebben gestaan. Ik moet nu om de 4 jaar naar het Kinderziekenhuis in Rotterdam. over een jaar moet ik daar voor mijn laatste keer zijn ( dan ben ik 16 ) ik moest even mijn ei kwijt :)
Op 03-11-2008 om 18:18 door
diana steenbergen
hallo
onze zoon is 7 mnd. en zijn fontanel is bijna dicht.
mijn vraag is neemt z'n operatie ook risico's met zich mee
of gebeurt dit regelmatig bij kinderen ?

bvd. Diana Steenbergen

Op 25-02-2008 om 14:34 door
annie hagen
goeiedag ik heb een vraag want ik maak me zorgen over mijn zoontje hij is 10 weken oud en de fontanel groeit snelle dicht dan normaal met die leeftijd wat kan ik eraan doen en wat staat mij te wachten?
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Op 22-03-2007 om 11:21 door
b.k.
ik heb een zoon van drie jaar, toen hij pasgeboren was mochten we meteen naar huis alles was goed en hij zag er ook gezond uit en na drie maanden oud was het fontanel helemaal dicht en hij was ook onder routine controles bij de ggd maar die zijden altijd dat ons zoon helemaal gezond was en hebben zich niets over het fontanel gemerkt dat het dicht was ongeveer toen ons zoon 5 maanden oud was hebben we zelf gemerkt dat iets niet goed was met zijn bewegingen en dat gaven we aan de ggd door en vervolgens na onderzoeken hebben ze tegen ons gezegd van dat ons zoon microchephalie is en dat zo vroeg dicht groeien fan de fontanel daarmee nieks te maken hebt ik zou graag hierover geinformeerd willen worden want mijn zoon die kan nu nog steeds niet lopen zitten of kunnen praten. alvast bedank.
Toon reactie
Op 03-10-2006 om 14:12 door
ottenheim
hallo mijn kindje is nu bijna negen maanden maar de fontanel is nog steeds 5 bij 3 open

wat is een beetje normaal want ze hebben wel al bloedgeprikt maar daar is niks uitgekomen
maar waarvoor bloedgeprikt is weet ik niet

groetjes ottenheim

Toon reactie
Op 14-07-2006 om 23:03 door
Ursula
Mijn dochter van 3 maanden heeft een hele kleine fontanel, werd er vandaag gezegd op het consultaieburo. Ze zouden het in de gaten houden. nu een paar uur later dring het pas goed tot me door. En ik schrik nu van wat er hier staat. Moet ik er mee na de kinderarts? Of afwachten. Ik vind het best wel eng

Op 26-06-2006 om 16:06 door
dianne
mijn dochter is 18 maanden, haar fontanel is nog een vingerdikte open. is dit erg en wanneer moet ik me zorgen maken
Toon reactie
Op 12-03-2006 om 18:49 door
kimberley de cuba
mijn vraag gaat over de vorm van het gesloten fontanel.ik heb een zoon van 1 jaar en11 maanden oud ,zijn fontanel is al dicht ,maar mijn vraag is nu als het dicht gaat is het plat of kan het een beetje bolig zij,
Toon reactie