Geen metaal, maar mineraal, dat is ijzer voor ons lichaam. Heb je er te weinig van, voel je je futloos, duizelig en zul je een rondje sprinten met je vrienden niet winnen. Waarvoor dient ijzer? Is spinazie echt zo goed? En wat is er precies aan de hand bij een tekort?

Wat is ijzer en waar dient het voor?
Ijzer is een mineraal en speelt een belangrijke rol in ons lichaam. Zo zorgt ijzer voor de vorming van rode bloedkleurstof (heam) in de rode bloedcellen (erythrocyten). Deze rode bloedcellen brengen vervolgens de zuurstof van je longen naar elk van je lichaamsdelen. Een andere functie van ijzer is dat het helpt bij de afbraak van schadelijke stoffen in je lichaam doordat het de productie van afweerstoffen stimuleert. Een gezonde ijzervoorraad voor ons lichaam bedraagt tussen de 800 en 1500 mg. Om deze reserves op peil te houden, is de dagelijkse behoefte bij mannen ongeveer 1 mg, bij vrouwen 1-2 mg en bij zwangere vrouwen rond de 2,5 mg. .

Waar zit ijzer in?
Je hebt ijzer en ijzer: zo heb je heem-ijzer en niet-heem-ijzer. De eerste vindt je met name terug in in vlees en vis, de tweede vooral in groenten fruit, brood, graanproducten en aardappelen. Het grootste verschil tussen beiden is dat heem-ijzer goed door je lichaam wordt opgenomen en niet-heem-ijzer over het algemeen juist minder goed. Plantaardige voedingsmiddelen, zoals de zojuist genoemde groentes en fruit, bevatten daarnaast dikwijls oxalaten, fytaten en polyfenolen. Dit zijn natuurlijke stoffen die in een darm een verbinding aangaan met ijzer waardoor het door het lichaam wordt uitgescheiden in plaats van te worden opgenomen. Ondanks het feit dat bepaalde groentes, denk bijvoorbeeld aan spinazie, een zeer hoog ijzergehalte hebben, gaat dit ijzer voor een groot deel verloren vanwege de vele oxalaten die zij bevatten.

Wat is ijzertekort?
Nou heb je kunnen lezen dat ijzer een belangrijke rol speelt bij het transporteren van zuurstof vanuit de longen. Wat er bij ijzertekort gebeurt, is dat het zuurstoftransport afneemt en de spieren zodoende onvoldoende zuurstof kunnen vasthouden. Een ijzertekort kan in alle leeftijdsgroepen voorkomen. Wel bestaan er risicogroepen, zo zijn bijvoorbeeld jonge kinderen en zwangere vrouwen het meest kwetsbaar. Vooral voor baby's en kinderen is te weinig ijzer cruciaal bij het groeiproces en verstandelijke vooruitgang. Daarnaast kan ijzertekort ook een rol spelen bij vrouwen die menstrueren. Deze vrouwen hebben namelijk meer ijzer nodig dan mannen omdat zij maandelijks menstrueren en daarbij bloed en dus ijzer verliezen. Extra aandacht moet worden gegeven aan meisjes die al menstrueren en nog in de groei zijn. Afgezien van je sekse en leeftijd, speelt ook je dieet in grote mate een rol. Ben je bijvoorbeeld strikt vegetarisch of volg je een speciaal (ijzerarm) dieet, is het zaak je ijzergehalte toch op peil te houden. Afgezien daarvan kan ook een stoornis in de ijzeropname de boosdoener zijn van een te laag gehalte.

Symptomen
Goed, waar kun je een ijzertekort aan herkennen? Het meest voor de handliggend is dat je je futloos voelt en na inspanning last hebt van hoofdpijn, duizeligheid en je moe kunt voelen. Daarnaast kunnen bloedarmoede, bleekheid en aanhoudende moeheid tekenen zijn van een ijzertekort. Ook een verminderde weerstand maakt dat je eerder vatbaar bent voor infecties. Andere verschijnselen zijn broze nagels en een ontsteking van de tong. Baby's en kinderen die te weinig ijzer binnenkrijgen, groeien minder snel dan hun leeftijdsgenootjes en boeken verstandelijk ook minder vooruitgang.

Wat kun je eraan doen?
Als er ergens een tekort van is, is het zaak dit tekort aan te vullen, zo ook in het geval van ijzertekort. Hoewel in een normale situatie met een evenwichtig en gevarieerd eetpatroon je ijzergehalte voldoende op niveau wordt gehouden, ligt een ijzerrijk dieet met vlees, vis, gevogelte, broccoli, bloemkool, pompoen, tomaten, citrusvruchten, voor handen. Voedingsmiddelen waar weliswaar veel ijzer zit, maar waarvan het ijzer minder goed wordt opgenomen, zijn aardappelen, wortelen, ananas, bloem (zonder zemelen), rijst, meel met zemelen, appelen, bananen, peren, rabarber, spinazie, noten, amandelen en eieren. Behalve een ijzerrijk dieet kan Vitamine C helpen om de opname van ijzer te bevorderen. Vitamine C is dan ook vooral voor vegetariërs van belang aangezien zij in het bijzonder hun ijzerpeil in de gaten moeten houden.

Nu hebben we het telkens over een tekort gehad, maar we weten ook dat overal waar “te” voor staat, vaak ook niet goed is: een teveel aan ijzer is giftig. Wanneer je ijzersupplementen slikt – tijdens een zwangerschap bijvoorbeeld - is het dus zaak de doktersvoorschriften na te leven.

 
Steekwoorden die passen bij dit antwoord:


Discussieer mee over dit antwoord


Er zijn inmiddels 24 reacties.
Op 18-02-2014 om 14:10 door
travestie
LOLOLOLOLOLOLOLOLOLOLOloooooooooooooooooooooooooooolo
Op 18-02-2014 om 14:09 door
travestie
dnk fat u mij accepteer :D
Op 23-08-2012 om 18:50 door
backers
er is maar een manier om ijzer tekort ,te bestrijden ,heb het zelf ondervonden...eet geregeld een Paarde biefstuk,je weet niet wat je daar van opknapt..ongelovelijk.
Toon reactie
Toon reactie
Op 30-06-2012 om 23:38 door
Isa
Ondergrens is 13, bovengrens 150 (ijzerverzadiging). Ik was bij de dokter met een ijzer van 6, (dat moet je met een bloedtest aan laten kruisen= ferritine geloof ik) dat was bij mij veel te laag dus, met alle gevolgen van dien, vermoeid, depressieve klachten, gebrek aan motivatie, ik kwam zelf op het idee om haar te laten zien wat ik gebruikte: de al genoemde floradix in de vorm van pillen en een ander ijzersupplement uit de natuurwinkel. Maar na enige studie van de verpakkingen zei zij dat 3xper dag een floradix pil erg slapjes was, dat komt nl neer op 20 mg per dag, terwijl bij ijzertekort normaal 600 mg, 3xper dag 200 mg wordt voorgeschreven, dat is dus 30 keer zoveel! Toen schreef ze die pillen voor. Ik moest daar dus zelf initiatief nemen. Dit ter informatie. voeding: Ijzertekort aanvullen: vitamine c voor de maaltijd, sap ijzerpillen floradix vitamine d vitamine b12 foliumzuur b 12 en foliumzuur helpen bij gezonde vorming van rode bloedlichaampjes niet combinatie calcium (helpt opname b 12 wel weer) zwarte thee en koffie belemmeren opname ijzer melk verhindert ijzeropname ijzerpillen werken verstopping in de hand en zijn niet goed voor maag 12 weken ijzerpillen bij bloedarmoede (?) na 4 weken weer bloedonderzoek ijzertekort leidt tot minder goed kunnen verwerken van zuurstof, minder opname voedingstoffen appelstroop, melasse cashewnoten, walnoten, andere noten tomatenpuree/tomaten/tomatensap bonen, linzen, kikkererwten andere peulvruchten bieten, bietengroentesap roosvicee ferro bessen (sappen), aardbeien donkere groene groente liefst niet te gaar of rauw andijvie raapstelen schorseneren verse doperwten broccoli veldsla leverworst pompoen zilvervliesrijst vlees vijgen, gedroogde abrikozen eieren rozijnen pruimen foliumzuur in: avocado kool linzen, kikkererwten, bonen andijvie broccoli peulvruchten bieten citrusvruchten noten Voeding Van het ijzer in onze voeding wordt maar 10 % opgenomen. Mensen met een grotere behoefte aan ijzer, zoals kinderen, zwangere vrouwen en zieken, kunnen meer ijzer opnemen uit het voedsel, door aanpassingen van het lichaam. De opname hangt sterk af van de vorm waarin het ijzer in het voedsel voorkomt. Plantaardig ijzer (bv. spinazie) wordt meestal slechter opgenomen dan dierlijk ijzer ( vlees). Ook wordt de opname beinvloed door andere stoffen in ons dieet. Sommige stoffen, zoals vitamine C, bevorderen de opname van ijzer. Andere stoffen, zoals tanninen (oa in thee en walnoten), fytaten (in granen), oxalaten (oa in rabarber), fosfaten, cafeïne (in koffie), polyfenolen (in fruit), soja-eiwitten, ei-albumine en caseïne (in melk) kunnen de opname van ijzer verminderen. Dit is echter ook weer afhankelijk van de vorm van het ijzer in het product. Goede ijzerbronnen zijn onder andere : vlees, gevogelte, broccoli, bloemkool, pompoen, tomaten en citrusvruchten; matige ijzerbronnen zijn aardappelen, wortelen, ananas en bloem (zonder zemelen). Slechte ijzerbronnen (meestal door aanwezigheid van remmende stoffen) zijn rijst, meel met zemelen, appelen, bananen, peren, rabarber, spinazie, noten, amandelen en eieren
Op 25-06-2012 om 10:30 door
Bert Mollenhorst
O.g.t. heeft een aantal ziektes, w.o. reuma,spierdistrofie LGD,diabetes, diabetes, en telkens wanneer ik geprikt ben heb ik een flinke bloedarmoede. Ik eet veel groenten,slik ijzertabletten, hoe kan het NU dat ik telkens zo moe ben en futloos? Kan iemand mij vertellen wat ik hieraan kan doen? Groeten van,Bert
Toon reactie
Op 26-04-2012 om 23:08 door
peter van loo
ik heb de ziekte van rendu osler weber een vaat ziekten ik heb daar door ook veel ijzer tekort en zuurstof in me bloed ik eet veel bloedworst daar zit veel ijzer in en slik ook ijzertabletten dat gaat redelijk ik zit vaak op 600 a,800 melichaam is het gewend ik ben wel vaak moe en futloos.
Toon reactie
Op 21-03-2012 om 22:36 door
lia
hoe ken het ,dat ik na elke keer vele inspanning zoals longfitness bloedarmoede dus staal tekort krijg
Op 16-03-2012 om 19:13 door
nimma
kunt u mij aub vertelen wat ik moet doen ik heel vak last van laagijzergehalte iets met eten staal tabletten gebruik heel vaak wat is goed aub
Op 02-11-2011 om 14:24 door
doornbos-smit
IK HEB LAST VAN IJZER GEBREK EN IK BEN VEEL MOE WAT KAN IK ER AAN DOEN.
Op 10-08-2011 om 10:58 door
Silvia
Wilma kan wellicht een zgn. HPU test laten afnemen om de hoeveelheid hemopyrrollactamcomplex (HPL of hydroxy-HPL) in de urine te meten. Bij mijn dochter (van toen 12 jaar) heeft de test uitgewezen, dat zij een verhoogde HPL uitscheidt. Dit betekent dat bepaalde vitamine en mineralen tekorten ontstaan in het lichaam die niet door eten van rijk voedsel kan worden opgeheven. Dit veroorzaakt klachten zoals verminderde spieropbouw, gewrichtsproblemen, maag-darmklachten, bloedsuikerproblemen, bloedarmoede, vermoeidheid, leverklachten, depressie, spierzwakte, verlaagde bloeddruk, infectie, allergieeren, glutenovergevoeligheid, overgewicht, onvruchtbaarheid. De HPU test kan o.a. bij het KEAC (Klinisch Ecologisch Allergie Centrum) worden aangevraagd. Mijn dochter liep bij een Homeopaat. Het ging na een kuur van 4 maanden wel weer goed, maar de klachten zijn de laatste tijd in volle hevigheid teruggekomen doordat ze nu menstrueert. Dit is een typische reactie van het lichaam bij deze "aandoening".
Toon reactie
Op 31-07-2011 om 10:06 door
wilma
Ik heb ook last van ijzer tekort en ook al behoorlijk lang. Maar voldoe niet aan het plaatje met symptomen. Ik heb een zeer druk leven met veel sport, paarden en veel lichaamelijk zwaar werk. En ook vooral veel stress. Ik slik iedere keer weer mijn tabletten maar bij het volgende bloedonderzoek is het altijd weer raak. Mijn voeding is gezond en gevarieerd. De laatste tijd heb ik veel last en af en toe gaat het ligt gewoon even uit. Ook heb nu drie keer spierpijn aanvallen gehad die mij te lang aanhouden en had hierbij ook koorts. Ik ben het zat steeds zo belemmerd te zijn door mijn eigen lijf. Ik heb al door verschillende ongelukken met paarden een slechte enkel, knie en schouder. En ben benieuwd of die aanvallen met langdurig ijzer gebrek te maken kunnen hebben. Ben erbij mijn leven drastisch om te gooien en begin in okt een opleiding tot verpleegkundige en wil hier graag vol goede gezondheid tegen aan gaan!
Op 24-03-2011 om 21:04 door
Ria
wat zijn te simptonen van te veel ijzer innemen. ik slik namelijk tabletten waar ijzer is zit maar wanneer neem ik te veel??
Op 25-01-2011 om 16:03 door
T ania
Ik schijn een ijzer tekort te hebben, maar ben niet futloos. En heb een goede weerstand.
Op 28-07-2010 om 11:14 door
kristian
ijzertabletten hebben, heb ik gehoord veel nadelen. Maar in havermout zit erg veel ijzer en vit b. Kan dit een oplossing geven?
Toon reactie
Toon reactie
Op 23-03-2010 om 18:35 door
rudolphe
met het nemen van ijzerbruistabletten lost dat het probleem op?
Toon reactie
Op 22-03-2010 om 16:41 door
M
Wat ook door ijzertekort kan komen: haaruitval. Maar hoeveel vlees, broccoli en pompoen moet je eten om voldoende ijzer binnen te krijgen?