De kans is groot dat je tijdens het lezen van dit antwoord, minstens een keer moet gapen. Ik heb in ieder geval een aantal keren moeten gapen tijdens het schrijven van dit antwoord en dat komt niet omdat ik het onderwerp saai vind. Nee, het komt doordat gapen aanstekelijk is: als je iemand ziet gapen, als je erover leest of als je iemand hoort gapen, is de kans groot dat jij ook moet geeuwen. Hoe komt dit nou en waarom gapen we eigenlijk?

Gapen
Laten we beginnen met het kijken wat geeuwen nou eigenlijk is. Volgens het woordenboek is geeuwen het 'krampachtig openen van de mond als gevolg van lusteloosheid of vermoeidheid'. Gapen is een reflex die ontstaat in de hersenstam. Een geeuw begint meestal met een gevoel achter in je mond. Als het eenmaal zover is, is het bijna niet meer te vermijden: je spieren spannen zich aan, je mond gaat open en de longen zuigen lucht naar binnen. Bij een volledige geeuw sluit je je ogen en rek je je uit. Sommige mensen krijgen traanogen van geeuwen: dit komt doordat tijdens het gapen de gezichtsspieren op de traanbuisjes drukken.

Ook treden er tijdens het geeuwen een aantal veranderingen op in je lichaam: je hartslag gaat omhoog (tot wel 30% meer), je bloeddruk stijgt en je kleine bloedvaten vernauwen zich.

Maar waarom doen we het nou?
Men is het nog steeds niet eens, wat de reden is dat mensen geeuwen. Er zijn een aantal theorieën over:

  • Mensen geeuwen om het zuurstofgehalte in het bloed te verhogen. Deze theorie gaat ervan uit dat mensen geeuwen om het zuurstofgehalte in het bloed te verhogen en het koolstofdioxidegehalte te verlagen. Geeuwen zou dan een reflex zijn als gevolg van een hoog koolstofdioxidegehalte in de lucht. Omdat iedereen in één ruimte dezelfde lucht inademt, gaat bij meerdere mensen deze reflex werken. Hierdoor lijkt het of gapen aanstekelijk werkt, terwijl het eigenlijk het gelijktijdig optreden van dezelfde reflex is. Dit zou ook kunnen verklaren waardoor mensen gaan gapen als ze moe zijn of als ze zich vervelen. Wanneer mensen moe zijn of lusteloos, gaan ze vanzelf langzamer ademen. Hierdoor bereikt minder zuurstof de longen en daalt het zuurstofgehalte van het bloed. Ook stijgt dan het koolstofdioxide gehalte. De reflex wordt nu in gang gezet en je moet gapen. Omdat veel mensen rond dezelfde tijd moe zijn, zullen mensen dan ook op ongeveer hetzelfde moment moeten gapen.
  • Gapen als communicatiemiddel. Het idee achter deze theorie is dat mensen bepaald gedrag vertonen als communicatiemiddel. Je kan hierbij ook denken aan lachen: door te lachen laat je andere mensen merken dat je iets leuk vindt of dat je blij bent. Het zou kunnen zijn dat mensen geeuwen ook gebruiken als zo’n communicatiemiddel. Door te gapen wanneer je iets saai vindt, laat je anderen weten dat je je verveelt en wat anders wilt gaan doen. Op deze manier kan je ook anderen aangeven dat je moe bent.
  • Geeuwen als overblijfsel uit de oertijd.Er wordt gedacht dat de oermens gapen gebruikte als communicatiemiddel. In de oertijd zou gapen een middel zijn geweest om gedrag te coördineren. Voor die coördinatie was het noodzakelijk dat mensen ook ‘terug geeuwde’ naar elkaar. Dat geeuwen nu nog aanstekelijk werkt zou hiervan een overblijfsel zijn.
  • Een ander overblijfsel uit de oertijd is dat we geeuwen om aan te geven dat we honger hebben. Omdat het vroeger niet veilig was om alleen op jacht te gaan, gaven de mannen met geeuwen aan dat ze honger hadden en op jacht wilden. Andere mannen die ook honger hadden konden dan terug geeuwen om aan te geven dat ze ook honger hadden en mee op jacht wilden. Nu nog moeten mensen geeuwen als ze honger hebben.
  • Gapen als voorbereiding op inspanning. Deze theorie zegt dat je geeuwt om je voor te bereiden op inspanning. Je zou dan ook alleen geeuwen als je nog wakker moet blijven. Deze theorie wordt ondersteund door het gegeven dat een geeuw de hartslag verhoogt, je bloeddruk doet stijgen en dat je door te geeuwen je spieren aanspant en strekt.
Helaas worden geen van deze theorieën door de wetenschap ondersteund en blijft het een mysterie waarom we gapen.
 
Steekwoorden die passen bij dit antwoord:

gapen, geeuwen, bloeddruk, communicatiemiddel, honger

Discussieer mee over dit antwoord


Er zijn inmiddels 68 reacties.
Op 12-10-2013 om 00:59 door
Jan
Ik mis hier eigenlijk de nieuwe, ook wel de meeste waarschijnlijke, theorie over gapen. Het is namelijk zeer goed aangetoond dat gapen meer verband houdt met de temperatuur van de hersenen. Wanneer het lichaam moe wordt krijgen de hersenen meer moeite om de temperatuur te behouden. Door het inademen van de lucht om ons heen door de mond en oren koelen we hierbij snel onze hersenen af. En waarom gapen aanstekelijk is? voor mij is de meest waarschijnlijk theorie om onze medemens te waarschuwen om klaar te zijn en scherp te blijven, vandaar ook het rekken van onze spieren bij het gapen en de extra focus die we er van krijgen.
Toon reactie
Toon reactie
Op 30-11-2012 om 18:27 door
Cornelia/Maria. Leemburg
Ik gaap altijd om de zelfde tijd ,.. ben hartpatient ! ben erg actief altijd bezig dus , en dan ga ik zitten na het eten en blijf echt waar,.. een heel uur gapen zo erg en intens dat de tranen over mijn wangen lopen !..kan het zijn dat ik dan erg moe ben ? is er iemand die dit herkend .. groetjes Cornelia ..
Toon reactie
Toon reactie
Op 28-08-2011 om 18:15 door
FD
ik gaap gemiddeld 90 minuten per dag, zo diep en intens dat de tranen uit mijn ogen rollen ... 's morgens kan ik de dag niet beginnen zonder een halfuur zo te geeuwen ... met de jaren erger geworden ... dokters vinden geen verklaring ... kan iemand mij helpen ?
Toon reactie
Op 18-03-2011 om 22:42 door
gabrielle
ik ben blij met deze tekst want ik heb het gebruikt voor mijn project over geeuwen en gapen en hier hebt ik echt veel van geleerd
Op 02-02-2011 om 12:49 door
Delarue Sannen
als je gaap dat is heel goed want dan krijg je meer zuurstof dat is heel goed van shannen 10 jaar ddddddddddddddaaaaaaaaaaaaaaaaagggggggg
Op 30-10-2010 om 20:24 door
andre
mijn vriendin gaap altijd als ik er ben
Op 06-09-2010 om 13:50 door
mopie
Op 15-07-2009 om 11:49 door
henniemulder
ik ben de hele dag aan het gapen ook als het een interrassant gesprek is
kan het iets medisch zijn?diabetis of zo ben 68 jaar en het is vaak tijdelijk(dagen of weken)en dan gaat het weer een tijdje goed groetjes

Op 12-07-2009 om 12:40 door
weerdvd
waarom zouden wij niet mogen gapen,ALS JE JE HAND maar voor je mond houd dan geloog ik niet dat het storend kan zijn voor anderen( wel dan zonder bijgeluiden)wie weet waarvoor het goed kan zijn(bijv.op tijd naar bed) dacht ik zo....
Op 15-04-2009 om 13:45 door
Roelie van der Leij
Tijdens een wandeling van 5 kilometer moest ik méér dan tien keer gapen. Het wandelen doe ik meestal 'savonds na het eten. Na het lezen van deze uitleg over gapen ga ik proberen om 'smorgens wandelen.
Op 13-01-2009 om 11:45 door
Sandra
Wie kan mij helpen?! Ik moet de hele dag door geeuwen tot tranens toe. Normaal communiceren zonder geeuwen kan ik niet. Zelfs nu zit ik te geeuwen met tranen... Ik ben dat zo beu dat ik mezelf terug trek en ik geen sociaal leven meer heb. Kan iemand mij daar bij helpen... Alle tips zijn welkom!!!
Mvg, Sandra

Op 08-01-2009 om 10:47 door
fleur en courtney
maar, HOE komt het nou dat je gaapt?
groetjes courtney en fleur

Op 04-11-2008 om 20:27 door
henneke dijkstra
ik gaap vaak als ik in de sauna ben dan ben ik totaal ontspannen maar niet moe van de slaap ik dacht als ik gaap me ontspannen voel en ben en ik gaap ook als ik goed in mn vel zit dus weer die ontspanning
Op 23-10-2008 om 09:36 door
iet
Ik heb een ondergebit gekregen,
en vanaf die tijd moet ik veel gapen.
doe ik de prothese uit ,is het afgelopen.
Ik vind dit zo irritant,Als wij visite hebben, denken ze dat ik slaap heb,en gaan naar huis,
terwijl dat niet zo is.Want gaap de hele dag door.Ze vragen dan(heb je niet goed geslapen)
of heb je honger. Slaap heel goed,en heb ook geen honger!
Hoe is dat nou mogelijk?Dacht zelf dat het komt doordat de prothese op de kaak rust....graag een reactie.iet

Op 12-10-2008 om 20:07 door
karel
geeuwen / gapen is volgens mijn ervaring alleen bedoeld om iets in je lichaam aan te vullen wat je , zonder het te weten tekort komt of even niet genoeg heeft. daarom die zuurstof theorie moet men niet opzij schuiven. het is inderdaad erg moeilijk een passend antwoord te geven dus alles is op gevoel gebaseerd want bewijzen zijn er gewoon niet.
Op 10-09-2008 om 15:35 door
sietske
Voor mijn evenwichtsstoring ben ik onder behandeling bij een fysiotherapeut tijdens deze behandeling waarbij mijn nek behandeld wordt ga ik vreselijk gapen wat is hier de oorzaak van?
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Op 02-01-2008 om 20:13 door
jan
mijn vraag is wat er tegen gapen te doen is.
Toon reactie
Op 02-12-2007 om 19:09 door
p.v.kaathoven
Ik heb vernomen dat gapen samen hangt metmaagklachten .Wat is hiervan waar?
Toon reactie
Toon reactie
Op 11-11-2007 om 20:51 door
M54
Ik geeuw meestal bij het voorlezen en bij het zingen, dat is dus bij inspanning.
Dat zou die laatste theorie onderstrepen. Of kan het ook zijn, dat je dan juist te insentief adem haalt?

Op 31-10-2007 om 00:14 door
Helene
Hoi goede morgen ik heb precies 1 jaar geleden een tia en een hart infarct gehad en ben gedotterd,na dat ales doe ik heel veel gapen en meestal of eigenlijk altijd als ik in bed ligt,men zegt dat het komt van de honger,maar dat kan niet omdat ik goed eet;zelfs tegen 21u:eet ik me nog wat.
Als ik pijn op m,n bordt heb dan doe ik ontzettend veel gapen,niemand die mij een normaal antwoord geeft,of beter gezegt geen enkele arts of cardioloog die niet erna luisterd.
Hopenlijk kan iemand die het ook heeft mij een antwoord geven al is het maar om me gerust te stellen,de angst die ze me aanpraten dat er misschien weer een A.P. opkomst is voel ik niet aankomen dus en een nieuw hartinfarct ja dat kan ook opeens weer terug komen net zoals bij zoveel lotgenoten om het zomaar te zeggen-er word tegen mij ook gezegt dat gapen hyperen is,maar hyper ik dan steeds als ik gaap,of weten de artsen niet precies waar het vandaan komt.ik kan alleen maar aangeven dat het heel vervelend is..
Alvast bedankt voor het inlezen en hoop echt ik een antwoord mag verwachten..
Groetjes aan alle mensen op dit mooie intressante forum xxx van Helene.

Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Op 17-11-2006 om 20:16 door
jan spatel
Ik geeuw ontzetend veel onvoorstelbaar.
Heb een hartoperatie gehad en ruim 6 weken niet eenmaal gegeeuwd.
Na deze 6 weken is het in alle eewigheid terug gekomen wie weet een
mogelijkheid om er van af te komen ?

Op 16-11-2006 om 18:55 door
khalida
dank je wel im die anword te geven voor mij.
wat ben je ben je wel lief .
i like you.
ik heb nog een vraagje wat is aids en hoe krijg je aids?
veel groeten khalida. doei

Toon reactie
Op 16-11-2006 om 14:08 door
khalida
ik wel wetten graag waarom mensen gapen ?
ik woord heel blij als ik de antword snel en beeyje krijg hartlijk groeten khalda.

Toon reactie
Toon reactie
Op 17-09-2006 om 12:36 door
Ang
Het klinkt allemaal wel aannemelijk, maar mijn probleem is ook dat ik bijna de hele dag door kan gapen op de meest vreemde momenten! Soms al smorgensvroeg na het opstaan enkele keren en dan heb ik goed geslapen. Weet iemand waar dit aan ligt? Wat het wekt inderdaad de indruk dat je constant moe of ongeinteresserd bent, wat niet het geval is natuurlijk!
Op 30-08-2006 om 13:55 door
margaret
Hoe komt het dan als je slaapt en dan wakker wordt en minstens een half uur heel diep aan het geeuwen gaat. er lijkt dan geen eind aan te komen.
Toon reactie
Toon reactie
Op 02-08-2006 om 01:45 door
Anoniem
het is echt zo, als je dit artikel gaat lezen krijg je echt zo'n gaap gevoel, en volgens mij is die laatste theorie ook de beste... dat met die overblijfsel uit de oertijd lijkt me een beetje onlogisch
Op 12-07-2006 om 11:24 door
Martin Jacobs
Beste mensen,
Onze kleindochter van 10 maanden gaapt/geeuwt naar ons idee wat vaak. Kunnen jullie ons aangeven wat daarvan de oorzaak kan zijn? We zijn benieuwd naar jullie antwoord voor zover mogelijk.
Bij voorbaat dank.
Martin

Toon reactie
Toon reactie
Op 13-02-2006 om 19:59 door
Mlies
Alles leuk en aardig, maar hoe zit het dan met baby's in de baarmoeder. Ook deze vertonen het gedag van gapen. Hier kan echter het zuurstof gehalt alleen via navelstreng en placenta geregeld worden. Toch?
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Op 04-01-2006 om 01:27 door
Anoniem
dat zouden we kunnen uitzoeken. stel je de volgende situatie eens voor:
je hebt een presentatie en je bent daar onwijs zenuwachtig voor.
heb je voor/tijdens of na die presentatie gegaapt, of heb je anderen dat zien doen die dat deden tijdens de presentatie? de kans zal wel miniscuul zijn geweest. het enigste wat er gebeurt is dat je adrenaline op gang komt, wat je alleen maar meer wakker houd.
kortom, dat zag je dus verkeerd ;)

Toon reactie
Op 09-11-2005 om 11:16 door
susu
ik vind het heel erg leuk om te gapen!
het geeft je een heerlijk gevoel.nu ik dat antwoord lees moet ik ook gapen
en ik krijg er tranen van. ik zou het leuk vinden om er meer over te weten.

Toon reactie
Toon reactie
Op 05-09-2005 om 12:25 door
Anoniem
Als ik met mij vriend sex heb dan moet ik vaak gapen, komt dat doordat die me dan verveeld? Ik heb het altijd heel erg naar me zin en wordt mega opgewonden..
Op 05-09-2005 om 12:19 door
Lindsey
Mensen gapen omdat ze moe zijn
Toon reactie