De kans is groot dat je tijdens het lezen van dit antwoord, minstens een keer moet gapen. Ik heb in ieder geval een aantal keren moeten gapen tijdens het schrijven van dit antwoord en dat komt niet omdat ik het onderwerp saai vind. Nee, het komt doordat gapen aanstekelijk is: als je iemand ziet gapen, als je erover leest of als je iemand hoort gapen, is de kans groot dat jij ook moet geeuwen. Hoe komt dit nou en waarom gapen we eigenlijk?

Gapen
Laten we beginnen met het kijken wat geeuwen nou eigenlijk is. Volgens het woordenboek is geeuwen het 'krampachtig openen van de mond als gevolg van lusteloosheid of vermoeidheid'. Gapen is een reflex die ontstaat in de hersenstam. Een geeuw begint meestal met een gevoel achter in je mond. Als het eenmaal zover is, is het bijna niet meer te vermijden: je spieren spannen zich aan, je mond gaat open en de longen zuigen lucht naar binnen. Bij een volledige geeuw sluit je je ogen en rek je je uit. Sommige mensen krijgen traanogen van geeuwen: dit komt doordat tijdens het gapen de gezichtsspieren op de traanbuisjes drukken.

Ook treden er tijdens het geeuwen een aantal veranderingen op in je lichaam: je hartslag gaat omhoog (tot wel 30% meer), je bloeddruk stijgt en je kleine bloedvaten vernauwen zich.

Maar waarom doen we het nou?
Men is het nog steeds niet eens, wat de reden is dat mensen geeuwen. Er zijn een aantal theorieën over:

  • Mensen geeuwen om het zuurstofgehalte in het bloed te verhogen. Deze theorie gaat ervan uit dat mensen geeuwen om het zuurstofgehalte in het bloed te verhogen en het koolstofdioxidegehalte te verlagen. Geeuwen zou dan een reflex zijn als gevolg van een hoog koolstofdioxidegehalte in de lucht. Omdat iedereen in één ruimte dezelfde lucht inademt, gaat bij meerdere mensen deze reflex werken. Hierdoor lijkt het of gapen aanstekelijk werkt, terwijl het eigenlijk het gelijktijdig optreden van dezelfde reflex is. Dit zou ook kunnen verklaren waardoor mensen gaan gapen als ze moe zijn of als ze zich vervelen. Wanneer mensen moe zijn of lusteloos, gaan ze vanzelf langzamer ademen. Hierdoor bereikt minder zuurstof de longen en daalt het zuurstofgehalte van het bloed. Ook stijgt dan het koolstofdioxide gehalte. De reflex wordt nu in gang gezet en je moet gapen. Omdat veel mensen rond dezelfde tijd moe zijn, zullen mensen dan ook op ongeveer hetzelfde moment moeten gapen.
  • Gapen als communicatiemiddel. Het idee achter deze theorie is dat mensen bepaald gedrag vertonen als communicatiemiddel. Je kan hierbij ook denken aan lachen: door te lachen laat je andere mensen merken dat je iets leuk vindt of dat je blij bent. Het zou kunnen zijn dat mensen geeuwen ook gebruiken als zo’n communicatiemiddel. Door te gapen wanneer je iets saai vindt, laat je anderen weten dat je je verveelt en wat anders wilt gaan doen. Op deze manier kan je ook anderen aangeven dat je moe bent.
  • Geeuwen als overblijfsel uit de oertijd.Er wordt gedacht dat de oermens gapen gebruikte als communicatiemiddel. In de oertijd zou gapen een middel zijn geweest om gedrag te coördineren. Voor die coördinatie was het noodzakelijk dat mensen ook ‘terug geeuwde’ naar elkaar. Dat geeuwen nu nog aanstekelijk werkt zou hiervan een overblijfsel zijn.
  • Een ander overblijfsel uit de oertijd is dat we geeuwen om aan te geven dat we honger hebben. Omdat het vroeger niet veilig was om alleen op jacht te gaan, gaven de mannen met geeuwen aan dat ze honger hadden en op jacht wilden. Andere mannen die ook honger hadden konden dan terug geeuwen om aan te geven dat ze ook honger hadden en mee op jacht wilden. Nu nog moeten mensen geeuwen als ze honger hebben.
  • Gapen als voorbereiding op inspanning. Deze theorie zegt dat je geeuwt om je voor te bereiden op inspanning. Je zou dan ook alleen geeuwen als je nog wakker moet blijven. Deze theorie wordt ondersteund door het gegeven dat een geeuw de hartslag verhoogt, je bloeddruk doet stijgen en dat je door te geeuwen je spieren aanspant en strekt.
Helaas worden geen van deze theorieën door de wetenschap ondersteund en blijft het een mysterie waarom we gapen.
 
Steekwoorden die passen bij dit antwoord:

gapen, geeuwen, bloeddruk, communicatiemiddel, honger

Discussieer mee over dit antwoord


Er zijn inmiddels 84 reacties.
Toon reactie
Op 02-12-2014 om 12:05 door
bomembesysept
Toon reactie
Toon reactie
Op 02-12-2014 om 12:05 door
bomembesysept
Op 02-12-2014 om 12:04 door
bomembesysept
heel erg leerzaam wel stom dat we gapen:(
Op 02-12-2014 om 12:04 door
bomembesysept
heel erg leerzaam wel stom dat we gapen:(
Op 02-12-2014 om 12:04 door
bomembesysept
heel erg leerzaam wel stom dat we gapen:(
Toon reactie
Op 02-12-2014 om 12:03 door
bomembesysept
heel erg leerzaam wel stom dat we gapen:(
Op 02-12-2014 om 12:00 door
bomembesysept
HIHIHI lololololool trololololol swag yolo
Toon reactie
Toon reactie
Op 02-12-2014 om 12:00 door
bomembesysept
HIHIHI lololololool trololololol swag yolo
Op 02-12-2014 om 12:00 door
bomembesysept
HIHIHI lololololool trololololol swag yolo
Op 22-09-2014 om 09:51 door
Welterusten
Interessant stukje! Recenter onderzoek wijst uit dat gapen (mogelijk) nog een andere oorzaak / functie heeft: http://www.welterusten.net/waarom-gapen-mensen/
Op 12-10-2013 om 00:59 door
Jan
Ik mis hier eigenlijk de nieuwe, ook wel de meeste waarschijnlijke, theorie over gapen. Het is namelijk zeer goed aangetoond dat gapen meer verband houdt met de temperatuur van de hersenen. Wanneer het lichaam moe wordt krijgen de hersenen meer moeite om de temperatuur te behouden. Door het inademen van de lucht om ons heen door de mond en oren koelen we hierbij snel onze hersenen af. En waarom gapen aanstekelijk is? voor mij is de meest waarschijnlijk theorie om onze medemens te waarschuwen om klaar te zijn en scherp te blijven, vandaar ook het rekken van onze spieren bij het gapen en de extra focus die we er van krijgen.
Toon reactie
Toon reactie
Op 30-11-2012 om 18:27 door
Cornelia/Maria. Leemburg
Ik gaap altijd om de zelfde tijd ,.. ben hartpatient ! ben erg actief altijd bezig dus , en dan ga ik zitten na het eten en blijf echt waar,.. een heel uur gapen zo erg en intens dat de tranen over mijn wangen lopen !..kan het zijn dat ik dan erg moe ben ? is er iemand die dit herkend .. groetjes Cornelia ..
Toon reactie
Toon reactie
Op 28-08-2011 om 18:15 door
FD
ik gaap gemiddeld 90 minuten per dag, zo diep en intens dat de tranen uit mijn ogen rollen ... 's morgens kan ik de dag niet beginnen zonder een halfuur zo te geeuwen ... met de jaren erger geworden ... dokters vinden geen verklaring ... kan iemand mij helpen ?
Toon reactie
Toon reactie
Op 02-02-2011 om 12:49 door
Delarue Sannen
als je gaap dat is heel goed want dan krijg je meer zuurstof dat is heel goed van shannen 10 jaar ddddddddddddddaaaaaaaaaaaaaaaaagggggggg
Toon reactie
Op 06-09-2010 om 13:50 door
mopie
Toon reactie
Toon reactie
Op 15-04-2009 om 13:45 door
Roelie van der Leij
Tijdens een wandeling van 5 kilometer moest ik méér dan tien keer gapen. Het wandelen doe ik meestal 'savonds na het eten. Na het lezen van deze uitleg over gapen ga ik proberen om 'smorgens wandelen.
Toon reactie
Op 08-01-2009 om 10:47 door
fleur en courtney
maar, HOE komt het nou dat je gaapt?
groetjes courtney en fleur

Op 04-11-2008 om 20:27 door
henneke dijkstra
ik gaap vaak als ik in de sauna ben dan ben ik totaal ontspannen maar niet moe van de slaap ik dacht als ik gaap me ontspannen voel en ben en ik gaap ook als ik goed in mn vel zit dus weer die ontspanning
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Op 02-12-2007 om 19:09 door
p.v.kaathoven
Ik heb vernomen dat gapen samen hangt metmaagklachten .Wat is hiervan waar?
Op 28-11-2007 om 14:09 door
w.nanning
Ik ben 67 jaar en sinds kort heb ik een vriendin.
Het probleem is dat ik als zij 5 minuten binnen is ik steeds moet gapen.
Zij praat nogal veel,kan dat de oorzaak zijn?

Toon reactie
Op 11-11-2007 om 20:51 door
M54
Ik geeuw meestal bij het voorlezen en bij het zingen, dat is dus bij inspanning.
Dat zou die laatste theorie onderstrepen. Of kan het ook zijn, dat je dan juist te insentief adem haalt?

Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Op 04-06-2007 om 21:33 door
cora
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Op 16-11-2006 om 18:55 door
khalida
dank je wel im die anword te geven voor mij.
wat ben je ben je wel lief .
i like you.
ik heb nog een vraagje wat is aids en hoe krijg je aids?
veel groeten khalida. doei

Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Op 02-08-2006 om 01:45 door
Anoniem
het is echt zo, als je dit artikel gaat lezen krijg je echt zo'n gaap gevoel, en volgens mij is die laatste theorie ook de beste... dat met die overblijfsel uit de oertijd lijkt me een beetje onlogisch
Op 12-07-2006 om 11:24 door
Martin Jacobs
Beste mensen,
Onze kleindochter van 10 maanden gaapt/geeuwt naar ons idee wat vaak. Kunnen jullie ons aangeven wat daarvan de oorzaak kan zijn? We zijn benieuwd naar jullie antwoord voor zover mogelijk.
Bij voorbaat dank.
Martin

Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Op 20-11-2005 om 21:25 door
s sindorf
hallo ik gaap zo erg wel zo twee keer per dag. niet een keer wel twintig minnuten lang en heel veel tranen er bij hoe komt dat. ik wil wel zeggen dat wat jaren geleden hieperventilatie gehad, is dat ik overgehouden heb. afz simon.
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie
Toon reactie